Rozmowy okrągłego stołu

Rozmowy okrągłego stołu. „Odwilż” w Moskwie ośmieliła podziemną „Solidar-ność”. W lecie 1988 r. doszło do licznych strajków. Komuniści jeszcze raz opano-wali sytuację, ale na nową próbę sił postanowili nie czekać, tylko wyjść opozycji naprzeciw. Nie musieli się już pytać Moskwy o zgodę i co się z tym wiąże – nie mogli liczyć na ewentualną pomoc „bratniej” Armii Czerownej. Partyjni „twardo- głowi” wprawdzie nie chcieli słyszeć o rozmowach ze zdławioną onedgaj „Solidarnością”, ale Wojciech Jaruzelski był bardziej dalekowzroczny.

W lutym 1989 r. zainaugurowano rozmowy okrągłego stołu. Kształt stołu miał sugerować, że zamiast zwaśnionych stron do negocjacji zasiada reprezentacja ogółu Polaków zatroskanych o przyszłość ojczyzny. Strony jednak były: PZPR i „Solidarność”. Antykomunistyczna opozycja nie ograniczała się do skupionej wokół Lecha Wałęsy solidarnościowej drużyny obecnej przy okrągłym stole. „Antywałę- sowska” część opozycji (w tym Konfederacja Polski Niepodległej) nie chciała iść z partią komunistyczną na żadną ugodę. Wałęsa też komunistom nie ufał, ale miał nadzieję, że droga kompromisu i tak odsunie PZPR od rządów, jednak bez nadmiernych napięć.

W kwietniu 1989 r. w wyniku porozumienia zawartego przy okrągłym stole znów zalegalizowano „Solidarność” i zaplanowano wybory, w których 65% miejsc w sejmie miało przypaść PZPR i jej sojusznikom, reszta zaś pozostała do obsadzenia drogą nieskrępowanej elekcji. Senat miał być w całości wybrany w drodze wolnych wyborów. Przewidziano także poprawki w konstytucji (przywrócenie urzędu prezydenta, wykreślenie zapisów ograniczających demokrację i suwerenność Polski). Formalnie nadal obowiązywała konstytucja z 1952 r., ale w nowej sytuacji zawarte w niej gwarancje praw obywatelskich, uprawnienia sejmu i zapisy dotyczące niezawisłości sądów nabrały realnego znaczenia. Ustawa zasadnicza, która powstała niegdyś pod bezpośrednim nadzorem Stalina, zaczęła służyć demokracji.

Leave a Reply

Nowa wiedza

Proces szesnastu

Dlaczego Mikołajczyk zgodził się na pozorny kompromis? Jego obecność w rządzie [...]

Problem dwóch wrogów

Hitlerowcy nie zapraszali polskich „podludzi” do współpracy (pomijając „półniem[...]

PPR wraz z tymi sojusznikami

PPR wraz z tymi sojusznikami utworzyła Blok Stronnictw Demokratycznych (wbrew n[...]

Pozbawieni prawa wybierania

Pozbawieni prawa wybierania i wybieralności na zawsze byli uczestnicy powstania[...]

Poza procesami o zdradę główną

Ponadto wprowadzono w sprawach o zdradę oraz ciężkie przestępstwa (feloaies) pr[...]

Postanowienia traktatu:

-1.Układ Ribbentrop-Mołotow zostaje uznany za nieważny od samego początku. 2.Rz[...]